ABD Başkanı Donald Trump’ın 3 Ocak’ta Venezuela’ya yönelik askeri müdahalesinin ardından Washington yönetiminin ülkenin petrol sektörünü ABD’li şirketlere açma ve arzı yeniden devreye alma yönündeki mesajları, küresel piyasalarda aşağı yönlü fiyat baskısını artırdı. Buna karşılık, Trump’ın İran’daki gelişmelere bağlı olarak askeri seçenekleri gündeme getirdiğine ilişkin haberler ile İran’la ticaret yapan ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağına dair karar, petrol fiyatlarını yukarı yönlü destekleyen başlıca unsurlar oldu.

Bu çelişkili gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı, yılın ilk haftasını 60,73 dolardan tamamlarken, 16 Ocak ile biten haftayı yüzde 4,8 artışla 63,63 dolardan kapattı.

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Londra Enerji Kulübü Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Öğütçü, 2026’ya girerken petrol piyasasının klasik arz-talep dengesi yerine risk algısı üzerinden fiyatlandığını belirtti. Öğütçü, piyasaların aynı anda iki zıt kuvvetin etkisi altında olduğuna dikkat çekerek, “Venezuela fiyatları aşağı iterken, İran fiyatı doğrudan yukarı çekmese bile oynaklığı belirgin biçimde artırıyor. Bu nedenle 2026’yı tek bir Brent fiyatı ile değil, bir senaryo bandı üzerinden okumak gerekiyor” dedi.

Venezuela cephesinde son dönemdeki en somut gelişmenin, büyük ticaret şirketlerinin ülke ham petrolünü yeniden Asya pazarına yönlendirmesi olduğunu kaydeden Öğütçü, Vitol ve Trafigura gibi şirketlerin Venezuela ham petrolünü Hindistan ve Çin rafinerilerine pazarlamaya başladığını, bu sürecin ABD onayları çerçevesinde ilerlediğini aktardı.

İran tarafında ise bunun tersine bir tablo bulunduğunu ifade eden Öğütçü, protestoların yarattığı siyasi stres, artan yaptırım baskısı ve lojistik kaygıların piyasalara arz kesintisi ihtimali olarak yansıdığını söyledi. İran’ın denizde bekleyen petrol miktarının 166-170 milyon varil ile rekor seviyelere çıktığını vurgulayan Öğütçü, bu durumun kısa vadede bir “tampon” olarak görülse de satılamayan varil algısını güçlendirerek belirsizliği artırdığını dile getirdi.

2026’ya yönelik arz görünümünde üç farklı senaryonun öne çıktığını belirten Öğütçü, baz senaryoda küresel arzda günlük 150-300 bin varil aralığında sınırlı bir artış öngörüldüğünü söyledi. Bu senaryoda Venezuela’nın net katkısının günlük 150-250 bin varil seviyesinde kalması, İran’da ise üretim ve ihracatın kırılgan ama tamamen kopmayan bir seyir izlemesi bekleniyor.

Düşük senaryoda ilave arzın günlük 0-100 bin varil ile sınırlı kalacağını ifade eden Öğütçü, Venezuela’da operasyonel ve lojistik aksaklıklar ile artan sigorta ve finansman maliyetlerinin üretimi baskıladığını, İran’da ise protestoların ihracat zincirine yansımasının akışları kesintiye uğrattığını belirtti. Yüksek senaryoda ise küresel arzda günlük 400-600 bin varil arasında daha güçlü bir artış potansiyeline işaret edildi. Bu tabloda Venezuela’da saha rehabilitasyonunun hızlanması ve İran’da jeopolitik tansiyonun düşmesiyle “gölge ihracat” kanallarının yeniden işler hale gelmesi belirleyici olacak.

Öğütçü, OPEC üretimine ilişkin son anketlerin Aralık 2025’te İran ve Venezuela kaynaklı düşüşlere işaret ettiğini hatırlatarak, 2026 başında “hızlı arz artışı” varsayımının temkinli okunması gerektiğini vurguladı. Bu çerçevede Brent petrol için üçlü bir fiyat bandı öne çıkıyor. Düşük senaryoda fiyatların 45-55 dolar aralığında seyretmesi, baz senaryoda 55-65 dolar bandında dengelenmesi, yüksek senaryoda ise 70-85 dolar aralığına yükselmesi öngörülüyor.

2026’da piyasa oyuncularının özellikle Venezuela’nın fiili ihracat rakamlarını, tanker hareketlerini ve seyreltici akışını, İran’daki protestoların enerji altyapısına etkisini, ABD’nin İran’la ticaret yapan ülkelere yönelik gümrük tarifelerini nasıl uygulayacağını, OPEC+ üretim disiplinini ve Hürmüz Boğazı başta olmak üzere Orta Doğu jeopolitiğini yakından izlemesi gerektiği belirtiliyor.

Öğütçü, petrol piyasasında artık yalnızca hacmin değil, taşımacılık ve güvenliğin de fiyatlandığını vurgulayarak, 2026’nın “Brent kaç dolar olur?” sorusundan ziyade “Hangi bantta ve hangi oynaklıkla seyreder?” sorusu üzerinden okunmasının daha sağlıklı olacağını ifade etti.