Deniz ekosistemi açısından büyük önem taşımasına rağmen Akdeniz genelinde sayıları giderek azalan pina ve deniz çayırlarının Tuzla kıyılarında görülmesi, bölgede çevresel toparlanmaya işaret eden önemli bir gelişme olarak kayda geçti.

Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Mustafa Sarı, Postane Mahallesi’ndeki Tuzla Yelken ve Su Sporları Kulübü kıyısında Marmara Denizi’ne özgü Zostera marina türü deniz çayırı ve pinalar tespit etmişti. Prof. Sarı’nın yerel yöneticilere yaptığı “gelin ve suyun altını görün” çağrısına ilk yanıt Tuzla Belediye Başkanı Av. Eren Ali Bingöl’den geldi.

Prof. Sarı, Derinlere Saygı Dalışı Topluluğu ve Başkan Bingöl’ün yer aldığı ekip, Tuzla kıyılarında dalış gerçekleştirdi. 2 ila 5 metre derinlikte yapılan gözlemlerde hem yetişkin hem de yavru pinalar ile Zostera marina ve Cymodocea nodosa türü deniz çayırları görüntülendi. Ayrıca daha önce Tuzla’da kaydedilmemiş bir deniz çayırı türüne de rastlandı.

“Bu bölge hayata dönüyor”

Dalış sonrası değerlendirmede bulunan Prof. Dr. Mustafa Sarı, deniz çayırlarının varlığının kıyı ekosisteminin iyileşmeye başladığını gösterdiğini belirtti. Daha önce küçük bir alanda gözlemlenen çayırların bu kez daha yoğun bir bölgede tespit edildiğini ifade eden Sarı, çayırların içinde bebek pina bireylerine rastlanmasının su kalitesindeki iyileşmenin açık göstergesi olduğunu söyledi.

“Bu bölge canlanıyor, tekrar hayata dönüyor demektir” diyen Sarı, denizin canlı ve kendini yenileyebilen bir sistem olduğunu ancak insan müdahalesinin belirleyici rol oynadığını vurguladı.

“Deniz kirliliğinin önüne geçildiğinin belgesini gördük”

Tuzla Belediye Başkanı Eren Ali Bingöl ise dalışta gözlemlenen tabloyu, göreve geldikleri günden bu yana yürütülen çevre politikalarının sonucu olarak değerlendirdi.

“Koku sorunu bitti demek tek başına yeterli değil. Deniz kirliliğinin önüne geçildiğine dair bir belge varsa, bugün o belgelerden birini gözümüzle görmüş olduk” diyen Bingöl, ileri biyolojik arıtma tesisinden çıkan suyun doğrudan denize verilmesinin engellenmesini kritik bir adım olarak gösterdi.

Bingöl, arıtılmış suyun park sulama ve yol temizliğinde kullanılmaya başlandığını, böylece hem su tasarrufu sağlandığını hem de arıtma çıkış suyunun doğrudan denize aktarımının önüne geçildiğini belirtti.

Kaçak deşarjla mücadele

Başkan Bingöl, özellikle dere yataklarına yapılan kaçak deşarjların deniz yaşamı için ciddi tehdit oluşturduğunu ifade etti. E-5’in üst kısmındaki sanayi bölgeleri ve Kocaeli sınırına uzanan Umur Deresi hattında denetimlerin artırıldığını söyleyen Bingöl, kolektör hatlarında zabıtanın özel araçlarla vidanjör takibi yaptığını, dere kenarlarına kamera ve güneş enerjili aydınlatma sistemleri kurulduğunu açıkladı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) ile koordineli çalıştıklarını belirten Bingöl, kaçak deşarjın büyük ölçüde azaldığını ve tamamen bitirilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Kimyasal yüklü çamur dereye akmıyor

OSB’deki üç numaralı göletin altında yaklaşık bir milyon metreküp kimyasal yüklü çamur bulunduğunu belirten Bingöl, yağışlı dönemlerde bu suyun Umur Deresi üzerinden denize ulaştığını; 2024 ve 2025 yıllarında yapılan çalışmalarla suyun kolektör aracılığıyla arıtmaya yönlendirildiğini ve artık dereye akmadığını kaydetti.

“Oksijenin önemli bölümü denizlerden”

Prof. Dr. Mustafa Sarı ise deniz ekosisteminin insan yaşamı için hayati önem taşıdığını vurgulayarak, “Oksijenin önemli bir bölümü denizlerden sağlanır. İyilik yapıldıkça deniz de iyileşir” dedi.

Sarı, Tuzla sahillerinde deniz çayırları ve pinaların tanıtılması için bilgilendirme panoları yerleştirilmesi gerektiğini belirterek, toplumun denizi koruma bilincinin artırılmasının önemine dikkat çekti.

Göreve gelmeden önce koku sorununu çözme, kirliliği azaltma ve deniz temizliğini sağlama yönünde üç temel vaat verdiklerini hatırlatan Başkan Bingöl ise, “Bugün bu üç başlıkta da olumlu gelişmeleri görmekten büyük memnuniyet duyuyoruz” ifadelerini kullandı.