Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) LGS sonuçları ve yerleştirmelere ilişkin açıkladığı veriler tartışma konusu oldu. Evrensel gazetesi yazarı Adnan Gümüş, Bakanlığın yayımladığı verilerde bazı bilgilerin eksik olduğunu ve açıklanan rakamlar arasında tutarsızlık bulunduğunu öne sürdü.

Gümüş’ün değerlendirmesine göre, 2026 LGS’ye 994 bin 358 öğrenci katıldı. Sınava giren öğrenci sayısının yüzde 5’i yaklaşık 49 bin 718 öğrenciye karşılık gelirken, Bakanlığın yüzde 5’lik başarı dilimindeki öğrenci sayısını 43 bin 850 olarak açıklaması dikkat çekti.

Bu iki rakam arasındaki fark üzerinden yapılan hesaplama, verilerin nasıl değerlendirildiği konusunda soru işareti oluşturdu. Yazıda, puanı hesaplanmayan veya dağılımın dışında kalan öğrencilerin bulunup bulunmadığı sorusu gündeme getirildi.

“117 bin öğrenci sıfır mı aldı?”

Adnan Gümüş, Bakanlığın açıkladığı verilerin birbiriyle uyuşmadığını savunarak, yüzde 5’lik dilimde verilen 43 bin 850 öğrencinin yüzde 100’e tamamlanması halinde yaklaşık 877 bin öğrenciye ulaşılacağını belirtti.

Sınava giren öğrenci sayısı olan 994 bin 358 ile bu rakam arasındaki farkın yaklaşık 117 bin öğrenci olduğuna dikkat çeken Gümüş, “117 bin öğrenci eksiye düştü/sıfır mı çekti, puanları hesaplanmadı mı veya bu sayılarda bu tutarsızlık nereden kaynaklanıyor?” sorusunu yöneltti.

Ancak söz konusu 117 binlik fark, mevcut veriler üzerinden yapılan bir hesaplamaya dayanıyor. Kaynak metinde bu öğrencilerin gerçekten puansız kaldığına veya sıfır aldığına ilişkin kesinleşmiş bir MEB açıklaması bulunmuyor.

LGS verilerinde hangi bilgiler paylaşılmadı?

Gümüş, MEB’in yayımladığı raporlarda puan dağılımlarının ayrıntılı biçimde paylaşılmadığını belirtti. Yazıda; okul türlerine, cinsiyete, yaşa, il ve ilçelere ve ailelerin sosyoekonomik seviyelerine göre puan dağılımlarının yanı sıra puan türleri arasındaki ilişkilerin de açıklanmadığı ifade edildi.

Yazara göre bu bilgilerin paylaşılmaması, LGS sonuçlarının kapsamlı biçimde analiz edilmesini ve eğitim sorunlarına yönelik sağlıklı değerlendirmeler yapılmasını zorlaştırıyor.

Öğrencilerin yüzde 62’si soruların yarısını yanıtlayamadı iddiası

Yazıda yer alan bir diğer değerlendirmede, sınav puanlarının dağılımı ayrıntılı olarak açıklanmadığı için okul taban puanlarından hareketle başarı dağılımının yorumlanabileceği belirtildi.

Bu değerlendirmeye göre 300 puan ve üzerinde sonuç alan öğrencilerin oranı yaklaşık yüzde 38, 400 puanın üzerinde puan alanların oranı ise yaklaşık yüzde 13 olarak ifade edildi. Buna göre sınava giren öğrencilerin yaklaşık yüzde 62’sinin soruların yarısını dahi yanıtlayamadığı ileri sürüldü.

Yerel yerleştirme ve OBP tartışması

LGS verileri üzerinden yapılan değerlendirmede yerel yerleştirme sistemi ve okul başarı puanı (OBP) da eleştirildi.

Yazıda, okul başarı puanı 90’ın üzerinde olan çok sayıda öğrencinin LGS’de düşük puan aldığına ilişkin değerlendirmeye yer verildi. Bu durumun yerel yerleştirmede OBP’nin temel kriterlerden biri olması nedeniyle adalet tartışmasına yol açabileceği savunuldu.

Gümüş, yerel yerleştirmede LGS puanlarının da dikkate alınmasının daha adil bir sistem oluşturabileceğini ifade etti.

Başarılı öğrencilerin tercihi fen ve Anadolu liseleri

Yazıda, yüzde 5’lik başarı diliminde yer alan öğrencilerin büyük bölümünün fen liseleri ve genel Anadolu liselerini tercih ettiği belirtildi.

Kaynakta, ilk yüzde 5’lik dilimde bulunan öğrencilerin yaklaşık yüzde 93’ünün fen ve Anadolu liselerini tercih ettiği, imam hatip, mesleki ve teknik Anadolu liseleri ile sosyal bilimler liselerinin ise bu grupta daha düşük oranda tercih edildiği ifade edildi.

İller arasında 128 puanlık fark

LGS sonuçlarında iller arasındaki farklılaşmaya da dikkat çekildi. Yazıda bazı illerde okul taban puanlarının 350 puanın üzerine çıktığı, 19 ilin taban puan ortalamasının ise 300 puanın altında kaldığı belirtildi.

Bingöl ile Ardahan arasında taban puan açısından 128 puanlık fark bulunduğu, yüzdelik dilim bakımından da iki il arasında önemli farklılıklar olduğu ifade edildi.

“Daha fazla veri açıklanmalı”

LGS sonuçlarına ilişkin değerlendirmede temel eleştiri, MEB’in sınav ve yerleştirme süreçlerine ilişkin daha ayrıntılı veri paylaşması gerektiği noktasında yoğunlaşıyor.

Yazıda, sınav ve yerleştirme sisteminin çocukların eğitim hayatını doğrudan etkilediği belirtilirken, daha şeffaf ve ayrıntılı verilerin kamuoyuyla paylaşılması gerektiği savunuldu.