İTÜ Denizcilik Fakültesi’nde, Cumhuriyet’in ve Türkiye–Yunanistan nüfus mübadelesinin 103. yılı dolayısıyla anlamlı bir anma programı düzenlendi. Tuzla Belediyesi, TUZLADER ve Tuzla Rumeliler Derneği (TURUD) iş birliğiyle gerçekleştirilen törene mübadil torunları ve çok sayıda davetli katıldı. Yoğun yağmur altında yapılan programda, mübadillerin hatırasına denize karanfiller bırakıldı.

30 Ocak 1923’te Lozan Antlaşması kapsamında hayata geçirilen nüfus mübadelesinin üzerinden geçen 103 yıl, İTÜ Denizcilik Fakültesi tören alanında düzenlenen etkinlikle anıldı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın ardından konuşan Tuzla Belediye Başkanı Av. Eren Ali Bingöl, Tuzla’nın tarihsel olarak bir mübadele kenti olduğunu vurguladı. Yağmurun, yollarda hayatını kaybeden ataların hüznünü simgeler nitelikte olduğunu belirten Bingöl, mübadillerin yaşadığı zorlukların ve umut dolu yolculuklarının unutulmaması gerektiğini ifade etti. Mübadele hafızasının yazılı ve sözlü kayıtlarla gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine dikkat çekti.

Programda söz alan TUZLADER Başkanı Nursel Temizel, 17 yıldır kesintisiz şekilde düzenlenen anma etkinliklerinin son iki yıldır Tuzla Belediyesi iş birliğiyle gerçekleştirildiğini belirtti. Temizel, mübadele sürecinde Müslüman Türklerin Anadolu’ya, Anadolu’daki Ortodoks Rumların ise Yunanistan’a gönderildiğini hatırlatarak, mübadillerin gemilerle tahaffuzhaneye getirildiğini ve bu yolculukların büyük insani dramlar barındırdığını dile getirdi. Desteklerinden dolayı Tuzla Belediyesi’ne ve İTÜ Denizcilik Fakültesi yönetimine teşekkür etti.

TURUD Başkanı Mustafa Sezer de konuşmasında, Rumeliler olarak birlik ve beraberlik içinde bugünlere gelindiğini vurguladı. Açlık ve yokluk içinde gerçekleştirilen göç yolculuklarının ilk durağı olan karantinada yaşanan hüznün, aradan geçen on yıllara rağmen hâlâ hissedildiğini söyledi.

İTÜ Denizcilik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Özcan Arslan ise fakültenin, mübadillerin Anadolu’ya ilk ayak bastıkları alanlardan birinde yer aldığını hatırlatarak, bu tarihi mekânı mübadil torunlarına yakışır şekilde canlı tutmaya özen gösterdiklerini ifade etti. Arslan, mübadelenin 103. yılında yollarda hayatını kaybedenleri rahmetle andı.

Anmaya katılan mübadil torunlarından Sibel Araz, denize karanfil bırakırken büyük bir duygusallık yaşadığını belirtti. Dedelerinin Tuzla’ya gemilerle getirildiğini ve buradan Türkiye’nin farklı bölgelerine dağıldıklarını anlatan Araz, aile büyüklerinden dinledikleri hatıralarla kültürlerini yaşatmaya devam ettiklerini söyledi. Geleneklerin, bayramların ve mutfak kültürünün kuşaktan kuşağa aktarıldığını vurguladı.

Üçüncü kuşak mübadil torunu Sevim Yalınkılıç ise ailesinin tarih boyunca birden fazla göç yaşadığını ifade ederek, mübadelenin kadınlar ve çocuklar üzerindeki ağır yüküne dikkat çekti. Zorlu şartlara rağmen vatan, bayrak ve Mustafa Kemal Atatürk’e olan bağlılığın hiç kaybolmadığını dile getirdi.

Anma programı, konuşmaların ardından denize karanfil bırakılmasıyla sona erdi. Etkinlik, protokol üyeleri ve katılımcıların Karantina Müzesi ziyaretiyle devam etti.