Yunanistan’ın Güney Kıbrıs üzerinden İsrail’e bağlanmasını planladığı yaklaşık 1,9 milyar euroluk Great Sea Interconnector projesinde yeni bir gelişme yaşandı. Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları tartışması nedeniyle uzun süredir ilerleme sağlanamayan projede Atina’nın Türkiye ile koordinasyon seçeneklerini değerlendirdiği bildirildi.

Projenin Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasındaki bölümünde deniz tabanı araştırmaları daha önce Türk savaş gemilerinin bölgede bulunması nedeniyle sekteye uğramıştı. 2024’te Kasos Adası’nın güneyindeki çalışmalarda Türk donanmasına ait unsurların araştırma gemisinin faaliyetlerini takip etmesi üzerine proje kapsamında kapsamlı deniz araştırmaları durdurulmuştu.

TÜRKİYE’DEN NET MESAJ

Ankara ise kablo projesine kategorik olarak karşı çıkmadığını, ancak Türkiye’nin kıta sahanlığı olarak gördüğü bölgelerde denizaltı kablosu döşenmesi, boru hattı çalışmaları veya bilimsel araştırmalar yapılmasının Türkiye ile önceden koordine edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılan son açıklamada da Türkiye’nin bu tutumunun uluslararası hukuk ve Ankara’nın 2019 tarihli Libya mutabakatı ile BM’ye bildirdiği kıta sahanlığı sınırlarına dayandığı ifade edildi.

FRANSA ÜZERİNDEN YENİ FORMÜL

Yunanistan’ın yeni yaklaşımında Fransa’nın daha etkin rol üstlenmesi gündemde. Fransız yatırım şirketi Meridiam’ın ağustos ayında proje şirketinin yüzde 66 hissesini almasıyla Fransa’nın projedeki ağırlığı arttı. Atina’nın, deniz tabanı araştırmalarının yeniden başlatılması konusunda Paris’in desteğini kullanmayı planladığı belirtiliyor.

Projenin yaklaşık 1.200 kilometrelik olması ve Avrupa Birliği tarafından stratejik bir enerji bağlantısı olarak desteklenmesi nedeniyle konu yalnızca Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail arasındaki enerji iş birliği açısından değil, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları açısından da önem taşıyor. AB, proje için yüz milyonlarca avroluk finansman desteği sağladı.

Yunanistan ise projenin devamı için Türkiye’den izin alınması gerekmediğini savunuyor. Atina’nın önümüzdeki dönemde deniz tabanı araştırmalarını yeniden başlatmak için yeni bir takvim oluşturması bekleniyor.